Shloka 21
Mokṣa–Saṃnyāsa–Tyāga–Guṇa-Vibhāga (Renunciation, Relinquishment, and the Three Guṇas) — Mahābhārata 6, Bhīṣma-parva
पुरुष: प्रकृतिस्थो हि भुड्क्ते प्रकृतिजान् गुणान् । कारणं गुणसड्रो5स्य सदसद्योनिजन्मसु,प्रकृतिमें स्थित ही पुरुष प्रकृतिसे उत्पन्न त्रिगुणात्मक पदार्थोंकी भोगता हैः और इन गुणोंका संग ही इस जीवात्माके अच्छी-बुरी योनियोंमें जन्म लेनेका कारण है
puruṣaḥ prakṛtistho hi bhuṅkte prakṛtijān guṇān | kāraṇaṁ guṇasaṅgo ’sya sadasadyonijanmasu ||
പ്രകൃതിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പുരുഷൻ പ്രകൃതിജന്യ ഗുണങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നു; ആ ഗുണങ്ങളോടുള്ള സംഗമാണ് അവന് സത്-അസത് യോനികളിൽ ജന്മം ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള കാരണം॥
अजुन उवाच
Educational Q&A
The soul’s repeated birth into higher or lower conditions is driven by its attachment and identification with the guṇas of prakṛti; ethical and spiritual progress depends on loosening this guṇa-saṅga and cultivating discernment.
In the Bhīṣma Parva’s philosophical instruction, Arjuna voices a doctrinal point about how the embodied self, while dwelling in prakṛti, undergoes experiences shaped by the guṇas, and how this association becomes the causal link to future births.