Shloka 4
भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्
Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens
व्यास उवाच राजन् परीतकालास्ते पुत्राश्चान्ये च पार्थिवा: । ते हिंसन्तीव संग्रामे समासाद्येतरेतरम्,व्यासजी बोले--राजन! तुम्हारे पुत्रों तथा अन्य राजाओंका मृत्युकाल आ पहुँचा है। वे संग्राममें एक-दूसरेसे भिड़कर मरने-मारनेको तैयार खड़े हैं
vyāsa uvāca rājān parītakālāste putrāścānye ca pārthivāḥ | te hiṃsantīva saṅgrāme samāsādya itaretaram ||
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! നിന്റെ പുത്രന്മാർക്കും മറ്റു രാജാക്കന്മാർക്കും മരണകാലം അടുത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു. അവർ യുദ്ധഭൂമിയിൽ പരസ്പരം നേരിട്ടുമുട്ടി, അടിക്കാനും അടിയേറ്റുവാങ്ങാനും—പരസ്പരനാശത്തിനായി—സന്നദ്ധരായി നിൽക്കുന്നു.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the convergence of kāla (time/fate) and human action: when destructive intent ripens, war becomes a field where moral responsibility and inevitable consequence meet. It warns that violence, once embraced, draws all parties toward ruin.
Vyāsa addresses the blind king (implied Dhṛtarāṣṭra), declaring that the death-hour has arrived for his sons and other kings. On the battlefield they have confronted each other and are poised for mutual slaughter, signaling the war’s irreversible onset.