Shloka 7
एष व्यूहामि ते व्यूहं राजसत्तम दुर्जयम् अचलं नाम वज्राख्यं विहितं वजपाणिना,“नृपश्रेष्ठी) यह लीजिये, मैं आपके लिये अविचल एवं दुर्जय वज्रव्यूहकी रचना करता हूँ, जिसका आविष्कार वज्रधारी इन्द्रने किया है
sañjaya uvāca | eṣa vyūhāmi te vyūhaṁ rājasattama durjayam | acalaṁ nāma vajrākhyaṁ vihitaṁ vajrapāṇinā ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജശ്രേഷ്ഠാ! നിനക്കായി ഞാൻ ജയിക്കുവാൻ ദുഷ്കരമായ ഒരു വ്യൂഹം നിരത്തുന്നു—‘അചല’ എന്ന പേരുള്ളത്, ‘വജ്ര’ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നത്; വജ്രധാരി ഇന്ദ്രൻ തന്നെയാണ് ഇതിനെ വിധിച്ചിരിക്കുന്നത്.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that warfare in the Mahābhārata is governed by structured knowledge (vyūha-vidyā) and disciplined organization, reminding rulers that choosing war entails deliberate, accountable planning—not mere impulse—thereby sharpening the ethical weight of royal decisions.
Sañjaya announces that he will arrange a formidable, ‘immovable’ battle-formation for the king he addresses, specifying that this formation—called Acala and also Vajra—was originally devised by Indra, thus lending it prestige and implying exceptional defensive strength.