Shloka 17
Bhīṣma-parva Adhyāya 16 — Saṃjaya’s Boon, Bhīṣma’s Protection, and the Dawn Arraying of Armies
दशैते पुरुषव्याप्रा: शूरा परिघबाहव: । अक्षौहिणीनां पतयो यज्वानो भूरिदक्षिणा:
daśaite puruṣavyāprāḥ śūrā pari-gha-bāhavaḥ | akṣauhiṇīnāṃ patayo yajvāno bhūri-dakṣiṇāḥ ||
ഈ പത്ത് പുരുഷവ്യാഘ്രന്മാർ—ശൂരന്മാർ, പരിഘംപോലെ ബലമുള്ള ഭുജങ്ങളുള്ളവർ—ഓരോരുത്തരും ഓരോ അക്ഷൗഹിണീ സൈന്യത്തിന്റെ അധിപതികളായിരുന്നു. അവർ യജ്ഞകർമ്മികൾ, ധാരാളം ദക്ഷിണകൾ നൽകിയ യജമാനന്മാർ എന്ന നിലയിൽ പ്രസിദ്ധരായിരുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that worldly merit (great sacrifices and generous gifts) and martial excellence can coexist with participation in destructive war; it invites reflection on how dharma is tested when power, prestige, and duty converge on the battlefield.
Sañjaya is describing to Dhṛtarāṣṭra the prominent Kaurava-side leaders who each command an akṣauhiṇī, emphasizing their strength and their reputation as accomplished sacrificers and generous patrons.