Shloka 1
ऑपनआक्ात बछ। अर: 2 द्वाविशर्त्याधेकशततमो< ध्याय: भीष्म और कर्णका रहस्यमय संवाद संजय उवाच ततस्ते पार्थिवा: सर्वे जग्मु: स्वानालयान् पुनः । तृष्णीम्भूते महाराज भीष्मे शान्तनुनन्दने,संजय कहते हैं--महाराज! शान्तनुनन्दन भीष्मके चुप हो जानेपर सब राजा वहाँसे उठकर अपने-अपने विश्रामस्थानको चले गये
sañjaya uvāca | tataste pārthivāḥ sarve jagmuḥ svānālayān punaḥ | tṛṣṇīmbhūte mahārāja bhīṣme śāntanunandane ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാ! ശാന്തനുനന്ദന ഭീഷ്മൻ മൗനമായപ്പോൾ, ആ രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും അവിടെ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് വീണ്ടും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്കു പോയി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal decorum and the weight of a senior authority’s silence: when Bhīṣma ceases speaking, the assembly disperses, implying that counsel and restraint govern collective action in a courtly setting.
After a significant exchange involving Bhīṣma (the context of a confidential dialogue is indicated by the chapter heading), Bhīṣma becomes silent; consequently, the gathered kings rise and return to their respective quarters.