Shloka 36

Devanagari script

अथाब्रवीन्नरव्याप्र: प्रहसन्निव तान्‌ नृपान्‌ नैतानि वीरशय्यासु युक्तरूपाणि पार्थिवा:,तदनन्तर पुरुषसिंह भीष्मने हँसते हुए-से उन राजाओंसे कहा--'भूमिपालो! ये तकिये वीरशय्याके अनुरूप नहीं हैं!

Transliteration

athābravīn naravyāghraḥ prahasann iva tān nṛpān | naitāni vīraśayyāsu yukta-rūpāṇi pārthivāḥ ||

Translation

അനന്തരം മനുഷ്യവ്യാഘ്രനായ ഭീഷ്മൻ മന്ദഹാസം പോലെ ചിരിച്ച് ആ രാജാക്കന്മാരോട് പറഞ്ഞു—“ഭൂപാലന്മാരേ, ഇവ വീരശയ്യയ്ക്ക് യോജിച്ചതല്ല.”

Word by Word

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• अब्रवीत्: said/spoke
• Type: Verb
• Root: ब्रू
• Form: लङ् (imperfect), 3, singular, parasmaipada

• नरव्याघ्रः: tiger among men (hero)
• नरव्याघ्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: नरव्याघ्र
• Form: masculine, nominative, singular

• प्रहसन्: laughing
• प्रहसन्: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-हस्
• Form: present active participle (शतृ), masculine, nominative, singular

• इव: as if
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• तान्: those
• तान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: masculine, accusative, plural

• नृपान्: kings
• नृपान्: Karma
• Type: Noun
• Root: नृप
• Form: masculine, accusative, plural

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• एतानि: these
• एतानि: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: neuter, nominative, plural

• वीरशय्यासु: on hero-beds (warrior-couches)
• वीरशय्यासु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: वीरशय्या
• Form: feminine, locative, plural

• युक्तरूपाणि: proper/suitable in form
• Type: Adjective
• Root: युक्तरूप
• Form: neuter, nominative, plural

• पार्थिवाः: O kings
• Type: Noun
• Root: पार्थिव
• Form: masculine, vocative, plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• nṛpāḥ (kings)
• pārthivāḥ (earth-rulers)
• vīraśayyā (hero’s bed/warrior’s couch)
• cushions/pillows (implied by context)