Shloka 3
ततो दुःखतरं मन्ये किमन्यत् प्रभविष्यति । अद्याहं पितरं श्र॒ुत्वा निहतं सम सुदुर्मति:,मेरी समझमें इससे बढ़कर महान् दुःखकी बात और क्या होगी कि आज अपने ताऊ भीष्मके मारे जानेका समाचार सुनकर भी जीवित हूँ। मेरी बुद्धि बहुत ही खोटी है
dhṛtarāṣṭra uvāca | tato duḥkhataraṃ manye kim anyat prabhaviṣyati | adyāhaṃ pitaraṃ śrutvā nihataṃ saṃa sudurmatiḥ |
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു—ഇതിലധികം ദുഃഖകരമായത് മറ്റെന്ത് ഉണ്ടാകുമെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു? ഇന്ന് പിതൃതുല്യനായ ജ്യേഷ്ഠൻ ഭീഷ്മൻ വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന വാർത്ത കേട്ടിട്ടും ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു—അയ്യോ, എന്റെ ബുദ്ധി അത്യന്തം ദുർമതിയായി മയങ്ങിയിരിക്കുന്നു!
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tragedy of moral blindness born from attachment: Dhṛtarāṣṭra recognizes that his distorted judgment (sudurmati) has led to a situation where even the fall of a revered elder becomes an unbearable consequence, yet he remains bound to life and to the outcomes of his choices.
Dhṛtarāṣṭra reacts to the report that Bhīṣma—his elder and a father-figure—has been struck down in the war. He expresses that no sorrow could be greater and condemns his own misguided intellect for having brought him to witness (and survive) such news.