Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

दृश्यते सम नरेन्द्राणां पुनर्मध्यगतश्चरन्‌ । पितामह भीष्म एक ही क्षणमें रथकी पंक्ति तोड़कर घेरेसे बाहर निकल आते और पुनः राजाओंकी सेनाके मध्यभागमें प्रवेश करके वहाँ विचरते दिखायी देते थे ।। ततः पज्चालराजं च धृष्टकेतुमचिन्त्य च,अताडयन्‌ रणे भीष्मं सहिता: सर्वसृञज्जया: । समस्त सूंजय वीर एक साथ संगठित हो भयंकर शतघ्नी, परिघ, फरसे, मुद्गर, मुसल, प्रास, गोफन, स्वर्णमय पंखवाले बाण, शक्ति, तोमर, कम्पन, नाराच, वत्सदन्‍्त और भुशुण्डी आदि अस्त्र-शस्त्रोंद्वारा रणभूमिमें भीष्मको सब ओरसे पीड़ा देने लगे

sañjaya uvāca | dṛśyate saṃ nṛpāṇāṃ punar madhyagataś caran | pitāmahaḥ bhīṣma eka eva kṣaṇena ratha-paṅktiṃ bhittvā gherāt bahiḥ nirgacchati, punaś ca rājñāṃ senāyā madhyabhāge praviśya tatra caran dṛśyate || tataḥ pāñcālarājaṃ ca dhṛṣṭaketuṃ acintyaṃ ca atāḍayan raṇe bhīṣmaṃ sahitāḥ sarva-sṛñjayāḥ |

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—പിതാമഹ ഭീഷ്മനെ രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും സഞ്ചരിക്കുന്നതായി കാണാമായിരുന്നു; ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം രഥനിര തകർത്തു വളയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്ന്, പിന്നെയും രാജസേനയുടെ മദ്ധ്യത്തിലേക്ക് കടന്ന് അവിടെ വിഹരിച്ചു. തുടർന്ന് പാഞ്ചാലരാജനും അചിന്ത്യ ധൃഷ്ടകേതുവും ഉൾപ്പെടെ സകല സൃഞ്ജയരും ഒരുമിച്ചു യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ പ്രഹരിച്ചു.

दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Atmanepada, 3, Singular, Passive/Impersonal (भावे/कर्मणि प्रयोग)
समम्equally; straight; evenly
समम्:
TypeIndeclinable
Rootसम
नरेन्द्राणाम्of the kings
नरेन्द्राणाम्:
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
FormMasculine, Genitive, Plural
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
मध्यगतःhaving gone into the middle; situated in the midst
मध्यगतः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमध्यगत
FormMasculine, Nominative, Singular
चरन्moving about; roaming
चरन्:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular
ततःthen; thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
पाञ्चालराजम्the king of the Pāñcālas
पाञ्चालराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाञ्चालराज
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धृष्टकेतुम्Dhṛṣṭaketu
धृष्टकेतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृष्टकेतु
FormMasculine, Accusative, Singular
अचिन्त्यम्the inconceivable one (name/epithet: Acintya)
अचिन्त्यम्:
TypeAdjective
Rootअचिन्त्य
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अताडयन्they struck; they beat
अताडयन्:
TypeVerb
Rootताड्
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada, 3, Plural, Active
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
भीष्मम्Bhīṣma
भीष्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Accusative, Singular
सहिताःtogether; united
सहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वसृञ्जयाःall the Sṛñjayas
सर्वसृञ्जयाः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वसृञ्जय
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
भीष्म (Bhīṣma)
पितामह (the Grandsire, epithet of Bhīṣma)
पाञ्चालराज (King of the Pāñcālas)
धृष्टकेतु (Dhṛṣṭaketu)
सृञ्जय (Sṛñjaya warriors)
रथ-पङ्क्ति (line of chariots)
सेना (army)
रणभूमि (battlefield)