Shloka 44
Devanagari script
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ चित्रवर्मायुधध्वजौ । रेजतुश्रित्ररूपौ तौ संग्रामे मत्स्यसैन्धवौ,उस संग्राममें मत्स्यराज और सिन्धुराज दोनोंके ही धनुष और खडग विचित्र थे। दोनोंने विचित्र कवच, आयुध और ध्वज धारण किये थे। वे दोनों ही विचित्र रूप धारण करके बड़ी शोभा पा रहे थे
Translation
ആ യുദ്ധത്തിൽ മത്സ്യരാജനും സിന്ധുരാജനും—ഇരുവരുടെയും ധനുസ്സും ഖഡ്ഗവും വിചിത്രമായിരുന്നു. അവർ വിചിത്രമായ കവചം, ആയുധം, ധ്വജം എന്നിവ ധരിച്ചു; വിചിത്രരൂപത്തോടെ അവർ സമരഭൂമിയിൽ മഹത്തായ ശോഭ പകർന്നു.
Word by Word
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौhaving wondrous bow and sword (the two)
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ:
Karta
TypeNoun
Rootचित्र-कार्मुक-निस्त्रिंश
FormMasculine, Nominative, Dual
चित्रवर्मायुधध्वजौhaving wondrous armor, weapons, and banner (the two)
चित्रवर्मायुधध्वजौ:
Karta
TypeNoun
Rootचित्र-वर्मन्-आयुध-ध्वज
FormMasculine, Nominative, Dual
रेजतुःshone
रेजतुः:
TypeVerb
Rootराज्
FormImperfect (Lan), 3rd, Dual, Parasmaipada
चित्ररूपौof wondrous form (the two)
चित्ररूपौ:
Karta
TypeAdjective
Rootचित्र-रूप
FormMasculine, Nominative, Dual
तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
संग्रामेin battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
मत्स्यसैन्धवौthe Matsya and the Saindhava (kings)
मत्स्यसैन्धवौ:
Karta
TypeNoun
Rootमत्स्य-सैन्धव
FormMasculine, Nominative, Dual
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes