Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

महारथी पौरवने युद्धमें महाधनुर्धर धृष्टकेतुको बाणोंद्वारा आच्छादित करके उन्हें बारंबार घायल किया ।। तथैव पौरवं युद्धे धृष्टकेतुर्महारथ: । त्रिंशता निशितैर्बाणैविव्याधाशु महाभुज:,उसी प्रकार महारथी महाबाहु धृष्टकेतुने युद्धस्थलमें तीस पैने बाणोंद्वारा पौरवको भी तुरंत ही घायल कर दिया

sañjaya uvāca | tathāiva pauravaṁ yuddhe dhṛṣṭaketur mahārathaḥ | triṁśatā niśitair bāṇair vivyādha āśu mahābhujaḥ ||

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അതുപോലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ മഹാബാഹുവായ മഹാരഥി ധൃഷ്ടകേതുവും പൗരവനെ മുപ്പത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ വേഗത്തിൽ കുത്തിവെച്ചു।

तथाthus, in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पौरवम्the Paurava (descendant of Puru; here: Duryodhana/one of the Pauravas)
पौरवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपौरव
FormMasculine, Accusative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
धृष्टकेतुःDhrishtaketu
धृष्टकेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootधृष्टकेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिंशताwith thirty
त्रिंशता:
Karana
TypeNumeral
Rootत्रिंशत्
FormFeminine, Instrumental, Singular
निशितैःsharp
निशितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनिशित
FormMasculine, Instrumental, Plural
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
विव्याधpierced, wounded
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
महाभुजःmighty-armed
महाभुजः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभुज
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhṛṣṭaketu
P
Paurava (Kaurava/Kuru warrior)
A
arrows (bāṇa)
B
battlefield (yuddha)

Educational Q&A

The verse highlights the symmetry of violence in war: injury is met with counter-injury. It implicitly frames battlefield action as driven by kṣatriya prowess and obligation, while reminding the listener that such exchanges accumulate suffering within a broader conflict that tests dharma.

Sanjaya reports that Dhṛṣṭaketu, an elite warrior, quickly strikes a Paurava opponent with thirty sharp arrows, wounding him—an immediate retaliation within an ongoing duel-like exchange amid the larger Kurukṣetra battle.