Shloka 8
भीष्मस्य शरशय्या-प्राप्तिः
Bhīṣma’s Fall to the Arrow-Bed
तब क्रोधमें भरे हुए भगदत्तने पैने बाणोंद्वारा मधुवंशी सात्यकिको समरभूमिमें उसी प्रकार पीड़ित किया, जैसे महावत अंकुशोंद्वारा महान् गजराजको पीड़ा देता है ।। विहाय राक्षसं युद्धे शैनेयो रथिनां वर: । प्राग्ज्योतिषाय चिक्षेप शरान् संनतपर्वण:,तब रथियोंमें श्रेष्ठ सात्यकिने युद्धमें उस राक्षसको छोड़कर प्राग्ज्योतिषपुरनरेश भगदत्तपर झुकी हुई गाँठवाले बहुत-से बाण चलाये
sañjaya uvāca |
tataḥ krodhena bharito bhagadatto niśitaiḥ śaraiḥ madhuvaṃśyaṃ sātyakiṃ samare tathā pīḍayām āsa yathā mahāmātraḥ aṅkuśaiḥ mahāgajarājaṃ pīḍayet ||
vihāya rākṣasaṃ yuddhe śaineyo rathināṃ varaḥ |
prāgjyotiṣāya cikṣepa śarān sannatapārvaṇaḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ക്രോധം നിറഞ്ഞ ഭഗദത്തൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ മധുവംശീയനായ സാത്യകിയെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു; മഹാവത് അങ്കുശംകൊണ്ട് മഹാഗജരാജനെ വേദനിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ. തുടർന്ന് രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശൈനേയ സാത്യകി, യുദ്ധത്തിൽ ആ രാക്ഷസസദൃശ ശത്രുവിനെ വിട്ടുവെച്ച്, പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാധിപൻ ഭഗദത്തനിലേക്കു നന്നായി വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അനേകം അമ്പുകൾ എറിഞ്ഞു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger (krodha) escalates harm in war, while also showing a warrior’s discernment: Satyaki shifts from a terrifying secondary foe to the principal enemy (Bhagadatta), suggesting that even amid violence, choice and focus matter.
Bhagadatta, enraged, pierces and pressures Satyaki with sharp arrows, likened to a mahout prodding an elephant with a hook. Satyaki then disengages from a rākṣasa-like opponent and redirects his attack toward Bhagadatta, shooting many well-crafted arrows at him.