Shloka 43
भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception
भीष्म॑ द्रोणं कृपं चैव शल्यं चोवाच भारत । युध्यध्वमनहंकारा: कि चिरं कुरुथेति च,भारत! तब सम्पूर्ण योद्धाओंके मुखसे निकली हुई उन बातोंको सुनकर सम्पूर्ण लोकोंका अपराध करनेवाले आपके पुत्र दुर्योधनने भीष्म, द्रोण, कृप और शल्यसे कहा --“आपलोग अहंकार छोड़कर युद्ध करें; विलम्ब क्यों कर रहे हैं?
sañjaya uvāca | bhīṣmaṃ droṇaṃ kṛpaṃ caiva śalyaṃ covāca bhārata | yudhyadhvam anahaṃkārāḥ kiṃ ciraṃ kurutheti ca ||
ഭാരതാ! ദുര്യോധനൻ ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കൃപൻ, ശല്യൻ എന്നിവരോടു പറഞ്ഞു—“അഹങ്കാരം വിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്യുവിൻ; ഇത്രയും വൈകുന്നത് എന്തിന്?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between duty in battle and the corrupting influence of ego and impatience. Even when urging ‘fight without ego,’ Duryodhana’s command reveals how pride and urgency can distort dharma into mere victory-seeking.
Sañjaya reports that Duryodhana addresses senior Kaurava commanders—Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, and Śalya—pressing them to engage decisively and questioning their delay, thereby intensifying the momentum of the battle.