Shloka 246
Daśame’hani Bhīṣma-yuddham — Śikhaṇḍī-rakṣaṇa, Arjuna-prabhāva, Duryodhana-āśraya-vākyam
महता रथवंशेन पार्थस्यावारयन् दिश: । तब रथियोंमें श्रेष्ठ कृपाचार्य, दुर्योधन, अश्वत्थामा, शल्य, काम्बोजराज सुदक्षिण, अवन्तीके राजकुमार विन्द और अनुविन्द तथा बाह्नलीकदेशीय सैनिकोंके साथ राजा बाह्नीक--इन सबने रथियोंकी विशाल सेना साथ लेकर उसके द्वारा पार्थकी सम्पूर्ण दिशाओंको अर्थात् उनके सभी मार्गोंको रोक दिया
sañjaya uvāca | mahatā rathavaṃśena pārthasyāvārayan diśaḥ | tatra rathiyoṃ meṃ śreṣṭhaḥ kṛpācāryaḥ, duryodhanaḥ, aśvatthāmā, śalyaḥ, kāmbojarājaḥ sudakṣiṇaḥ, avantīke rājakumārau vinda-anūvindaḥ tathā bāhnalīkadeśīyaiḥ sainikaiḥ saha rājā bāhnīkaḥ—ete sarve rathināṃ viśālāṃ senāṃ sārdhaṃ kṛtvā tena pārthasya samantād diśaḥ, sarvān mārgaṃś ca rurodhuḥ |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—വലിയ രഥസേനയോടെ അവർ പാർത്ഥന്റെ എല്ലാ ദിക്കുകളും തടഞ്ഞു. അവിടെ കൃപാചാര്യൻ, ദുര്യോധനൻ, അശ്വത്താമാവ്, ശല്യൻ, കാംബോജരാജൻ സുദക്ഷിണൻ, അവന്തിയുടെ രാജകുമാരന്മാരായ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും, ബാഹ്ലീകദേശ സൈന്യത്തോടുകൂടി രാജാവ് ബാഹ്നീകനും—ഇവർ എല്ലാവരും മഹത്തായ രഥദളം കൂട്ടി പാർത്ഥന്റെ എല്ലാ വഴികളും നാലുവശത്തുനിന്നും അടച്ചു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how dharma in war is tested not only by personal courage but also by strategic pressure: many renowned warriors combine forces to restrain one opponent, showing the ethical tension between collective necessity in battle and the ideal of fair, heroic combat.
Sañjaya reports that leading Kaurava-aligned chariot-warriors—Kṛpa, Duryodhana, Aśvatthāmā, Śalya, Sudakṣiṇa, Vinda, Anuvinda, and Bāhnīka with Bāhlīka troops—assemble a large chariot contingent and block all approaches around Arjuna, effectively hemming him in.