Shloka 30
भीष्म-पर्व अध्याय १०० — त्रिगर्त-आक्रमण, भीष्म-केन्द्रित पुनर्संयोजन, तथा शक्त्यस्त्र-विनिमय
संस्तूयमान: सूतैश्न मागधैश्व महायशा: । पूजयानश्च तान् सर्वान् सर्वलोकेश्चरेश्वर:,(एवं स प्रययौ राजा सर्वसैन्यसमावृतः ।) सम्पूर्ण जगत्का अधीश्वर महायशस्वी राजा दुर्योधन सम्पूर्ण सेनाओंसे घिरकर सूतों और मागधोंके मुखसे अपनी स्तुति सुनता और सब लोगोंका समादर करता हुआ (भीष्मके शिविरकी ओर) आगे बढ़ता गया
saṁstūyamānaḥ sūtaiś ca māgadhaiś ca mahāyaśāḥ | pūjayānaś ca tān sarvān sarvalokeśvareśvaraḥ || (evaṁ sa prayayau rājā sarvasainyasamāvṛtaḥ |)
മഹായശസ്സുള്ള രാജാവ് ദുര്യോധനൻ സൂതന്മാരും മാഗധന്മാരും പാടിയ സ്തുതികളാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുകയും, സർവ്വലോകാധിപനെന്നപോലെ അവരെല്ലാവരെയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ സമസ്ത സൈന്യങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, അവരുടെ പുകഴ്ചകൾ കേട്ടുകൊണ്ടും എല്ലാവരെയും സത്കരിച്ചുകൊണ്ടും (ഭീഷ്മന്റെ ശിബിരത്തേക്കു) അദ്ദേഹം മുന്നേറി.
कर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how kingship relies on public acclaim and reciprocal honor: praise (stuti) and patronage (pūjā) reinforce authority and morale, yet also hint at the ethical tension of seeking fame and legitimacy while moving toward destructive war.
Duryodhana, surrounded by his full army, advances toward Bhīṣma’s camp while court bards (sūtas) and heralds (māgadhas) sing his praises; he listens and rewards them, projecting sovereignty and confidence before the coming battle.