Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha

घुष्यमाणे महादाने दिक्षु सर्वासु भारत । पतत्सु पुष्पवर्षेषु धर्मराजस्य मूर्थनि,भरतश्रेष्ठ] भारत! उस यज्ञमें श्रेष्ठ ब्राह्मणों, जातिवालों, सम्बन्धियों, बन्धु-बान्धवों, अन्धों तथा दीन-दरिद्रोंके तृप्त हो जानेपर जब युधिष्ठिरके महान्‌ दानका चारों ओर शोर हो गया और धर्मराजके मस्तकपर फूलोंकी वर्षा होने लगी उसी समय वहाँ एक नेवला आया। अनघ! उसकी आँखें नीली थीं और उसके शरीरके एक ओरका भाग सोनेका था। पृथ्वीनाथ! उसने आते ही एक बार वज्रके समान भयंकर गर्जना की

vaiśaṃpāyana uvāca |

ghuṣyamāṇe mahādāne dikṣu sarvāsu bhārata |

patatsu puṣpavarṣeṣu dharmarājasya mūrdhani ||

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതാ! ധർമ്മരാജ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ മഹാദാനത്തിന്റെ കീർത്തി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഘോഷിക്കപ്പെടുകയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിരസ്സിൽ പുഷ്പവൃഷ്ടി പതിയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, അന്നേ സമയം അവിടെ ഒരു നരിക്കുരങ്ങൻ (നേവലൻ) എത്തി. അനഘാ! അതിന്റെ കണ്ണുകൾ നീലമായിരുന്നു; ശരീരത്തിന്റെ ഒരു വശം സ്വർണ്ണവർണ്ണമായിരുന്നു. ഭൂമിനാഥാ! വന്ന ഉടൻ തന്നെ അത് വജ്രസമമായ ഭയങ്കര ഗർജ്ജനം ഒരിക്കൽ മുഴക്കി.

घुष्यमाणेwhen (it was) being proclaimed/noised
घुष्यमाणे:
Adhikarana
TypeVerb
Rootघुष्
Formशानच् (वर्तमानकाले कर्मणि/भावे), नपुंसक, सप्तमी, एकवचन
महादानेin the great gift/charity
महादाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहादान
Formनपुंसक, सप्तमी, एकवचन
दिक्षुin the directions
दिक्षु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिश्
Formस्त्री, सप्तमी, बहुवचन
सर्वासुin all
सर्वासु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
Formस्त्री, सप्तमी, बहुवचन
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
पतत्सुwhile (they were) falling
पतत्सु:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपत्
Formशतृ (वर्तमानकाले), नपुंसक, सप्तमी, बहुवचन
पुष्पवर्षेषुin showers of flowers
पुष्पवर्षेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुष्पवर्ष
Formनपुंसक, सप्तमी, बहुवचन
धर्मराजस्यof Dharmaraja (Yudhishthira)
धर्मराजस्य:
TypeNoun
Rootधर्मराज
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
मूर्धनिon (his) head
मूर्धनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्धन्
Formपुं, सप्तमी, एकवचन

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
B
Bhārata (Janamejaya)
D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
M
mahādāna (great gift/charity)
P
puṣpavarṣa (shower of flowers)