Shloka 36
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
श्रपयामासुरव्यग्रा विधिवद् भरतर्षभ । भरतश्रेष्ठ! इसके बाद ब्राह्मणोंने शान्तचित्त होकर उस अश्वकी चर्बी निकाली और उसका विधिपूर्वक श्रपण करना आरम्भ किया,नृपतींश्वैव तान् सर्वान् सुविभक्तान् सुपूजितान् | प्रस्थापयामास वशी कुरुराजो युधिष्ठिर: जितेन्द्रिय कुरुराज युधिष्ठिरने सब राजाओंको अच्छी तरह धन दिया और उनका विशेष सत्कार करके उन्हें विदा कर दिया
śrapayāmāsur avyagrā vidhivad bharatarṣabha | nṛpatīṁś caiva tān sarvān suvibhaktān supūjitān | prasthāpayāmāsa vaśī kururājo yudhiṣṭhiraḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഭരതവൃഷഭാ! തുടർന്ന് ശാന്തചിത്തരായ ബ്രാഹ്മണർ വിധിപ്രകാരം അശ്വത്തിന്റെ മേദസ് എടുത്ത് അതിനെ ശ്രൗതവിധിയായി പാകം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പിന്നെ ജിതേന്ദ്രിയനായ കുരുരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ എല്ലാ രാജാക്കന്മാർക്കും യഥോചിത ദാനങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്ത്, പ്രത്യേകമായി ആദരിച്ച്, വിധിപൂർവ്വം അവരെ യാത്രയാക്കി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic kingship: rituals must be performed calmly and according to injunctions, and a ruler should practice self-control while honoring guests and allies through proper gifts and respectful dismissal.
During the Aśvamedha proceedings, Brahmins ritually prepare part of the sacrificial offering (the horse’s fat) as prescribed. After the rite-related duties, Yudhiṣṭhira distributes gifts appropriately, honors the assembled kings, and then sends them back with due ceremony.