Shloka 32
स्थलजा जलजा ये च पशव: केचन प्रभो | सवनिव समानीतानपश्यंस्तत्र ते नृपा:,प्रभो! संसारके भीतर स्थल और जलमें उत्पन्न होनेवाले जो कोई पशु देखे या सुने गये थे, उन सबको वहाँ राजाओंने उपस्थित देखा
Vaiśampāyana uvāca | sthalajā jalajā ye ca paśavaḥ kecana prabho | savaniva samānītān apaśyaṃs tatra te nṛpāḥ ||
പ്രഭോ! ലോകത്തിൽ കരയിലും ജലത്തിലും ജനിക്കുന്നതായി കണ്ടതോ കേട്ടതോ ആയ ഏതു മൃഗങ്ങളുണ്ടോ, അവയെല്ലാം അവിടെ രാജാക്കന്മാർ യാഗത്തിനായി ഒരുമിച്ചുകൂട്ടിയതുപോലെ കണ്ടു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the vast, ordered gathering associated with royal sacrifice: a king’s rite is portrayed as encompassing the whole world’s creatures, suggesting sovereignty expressed through ritual order and responsibility rather than mere force.
During the Aśvamedha-related proceedings, the assembled kings witness an extraordinary collection of animals—land and water creatures—brought together at the ritual venue, emphasizing the scale and completeness of the ceremony.