Shloka 5
Ulūpī’s Disclosure and the Saṃjīvana-Maṇi: Arjuna’s Restoration (उलूपी-प्रकटनं संजीवनमणि-स्थापनं च)
तमुवाचोरगपतेर्दुहिता प्रहसन्निव । न मे त्वमपराद्धोडसि न हि मे बश्रुवाहन:,अर्जुनका यह प्रश्न सुनकर नागराजकन्या उलूपी हँसती हुई-सी बोली--'प्राणवल्लभ! आपने या बश्रुवाहनने मेरा कोई अपराध नहीं किया है। बभ्रुवाहनकी माताने भी मेरा कुछ नहीं बिगाड़ा है। यह तो सदा दासीकी भाँति मेरी आज्ञाके अधीन रहती है। यहाँ आकर मैंने जो-जो जिस प्रकार काम किया है, वह बतलाती हूँ; सुनिये
tam uvācoragapater duhitā prahasann iva | na me tvam aparāddho ’si na hi me babhruvāhanaḥ |
ഇതു കേട്ട് നാഗരാജന്റെ പുത്രി ഉലൂപി മന്ദഹാസത്തോടെ പറഞ്ഞു—“പ്രിയനേ! നീ എനിക്കെതിരേ യാതൊരു അപരാധവും ചെയ്തിട്ടില്ല; ബഭ്രുവാഹനനും അല്ല—അവനും എന്റെ അപരാധി അല്ല.”
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes ethical discernment in assigning blame: Ulūpī explicitly removes guilt from Arjuna and Babhruvāhana, suggesting that apparent harm in a complex dharmic situation may not constitute personal offense when intention and larger duty are considered.
In the Ashvamedha narrative, after a tense encounter involving Arjuna and his son Babhruvāhana, Ulūpī addresses Arjuna. Smiling, she reassures him that neither he nor Babhruvāhana has wronged her, preparing to explain the reasons and circumstances behind what has occurred.