Shloka 22
Babhruvāhana’s Lament and Appeal for Expiation (प्रायश्चित्त-याचना)
निहन्तारं रणे<5रीणां सर्वशस्त्रभृतां वरम् मया विनिहतं संख्ये प्रेक्षते दुर्मरं बत,'संग्राममें जिनका वध करना दूसरेके लिये नितान्त कठिन है, जो युद्धमें शत्रुओंका संहार करनेवाले तथा सम्पूर्ण शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ हैं, उन्हीं मेरे पिता अर्जुनको आज यह मेरे ही हाथों मरकर पड़ा देख रही है
Vaiśampāyana uvāca: nihantāraṁ raṇe 'rīṇāṁ sarvaśastrabhṛtāṁ varam mayā vinihataṁ saṅkhye prekṣate durmaraṁ bata.
“അയ്യോ! യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുസംഹാരകൻ, എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠൻ, വധിക്കപ്പെടാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരൻ—അവനെയേ ഞാൻ പോരിൽ വീഴ്ത്തി; ഇപ്പോൾ ആ സഹിക്കാനാകാത്ത ദൃശ്യം എന്റെ അമ്മ കാണുന്നു.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral weight and emotional cost of warfare: even when one defeats a formidable warrior, the outcome can be ethically and psychologically unbearable, underscoring the tragic consequences that accompany martial duty.
The speaker reports a battlefield scene in which a renowned, nearly invincible warrior—celebrated as a destroyer of enemies and best among armed fighters—has been killed by the narrator’s side, and the sight of him lying slain is described as extremely difficult to endure.