Shloka 14

Ulūpī–Citravāhinī Saṃvāda: Dhanaṃjaya-patana and Prāya-threat

Devanagari script

संनहा काउ्चनं वर्म शिरस्त्राणं च भानुमत्‌ । तूणीरशतसम्बाधमारुरोह रथोत्तमम्‌,सुवर्णमय कवच पहनकर तेजस्वी शिरस्त्राण (टोप) धारण करके वह सैकड़ों तरकसोंसे भरे हुए उत्तम रथपर आरूढ़ हुआ

Transliteration

sannahā kāñcanaṃ varma śirastrāṇaṃ ca bhānumat | tūṇīraśatasambādham āruroha rathottamam ||

Translation

സ്വർണ്ണമയ കവചം മുറുക്കി കെട്ടി, ദീപ്തമായ ശിരസ്ത്രാണം ധരിച്ചു, നൂറുകണക്കിന് തൂണീരുകൾ നിറഞ്ഞ ഉത്തമ രഥത്തിൽ അവൻ आरोഹിച്ചു.

Word by Word

• संनह्य: having put on / having donned
• Type: Verb
• Root: सं-नह्
• Form: Ktvā (absolutive/gerund)

• काञ्चनम्: golden
• काञ्चनम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• वर्म: armor
• वर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: वर्मन्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• शिरस्त्राणम्: helmet (head-protector)
• शिरस्त्राणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शिरस्-त्राण
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भानुमत्: shining, radiant
• भानुमत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: भानुमत्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तूणीर-शत-सम्बाधम्: crowded/packed with a hundred quivers
• तूणीर-शत-सम्बाधम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: तूणीर + शत + सम्बाध
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आरुरोह: mounted / ascended
• Type: Verb
• Root: आ-रुह्
• Form: Perfect (Liṭ), 3, Singular

• रथ-उत्तमम्: the excellent chariot
• रथ-उत्तमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ + उत्तम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• golden armor (kāñcana varma)
• helmet (śirastrāṇa)
• quivers (tūṇīra)
• excellent chariot (rathottama)