Shloka 2
वज्रदत्तेन सह अर्जुनयुद्धम्
Arjuna’s engagement with Vajradatta during the Aśvamedha circuit
स हयं पाण्डुपुत्रस्य विषयान्तमुपागतम् । युयुधे भरतश्रेष्ठ वज्जदत्तो महीपति:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर वह उत्तम अअश्र प्राग्ज्योतिषपुरके पास पहुँचकर विचरने लगा। वहाँ भगदत्तका पुत्र वज्रदत्त राज्य करता था, जो युद्धमें बड़ा ही कठोर था। भरतश्रेष्ठी जब उसे पता लगा कि पाण्डुपुत्र युधिष्ठिरका अश्व मेरे राज्यकी सीमामें आ गया है, तब राजा वज्रदत्त नगरसे बाहर निकला और युद्धके लिये तैयार हो गया
sa hayaṁ pāṇḍuputrasya viṣayāntam upāgatam | yuyudhe bharataśreṣṭha vajradatto mahīpatiḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പാണ്ഡുപുത്രന്റെ യാഗാശ്വം അവന്റെ രാജ്യപരിധിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, മഹീപതി വജ്രദത്തൻ അതിനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്തു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic tension between imperial ritual authority (the Aśvamedha horse roaming as a sign of overlordship) and a local king’s duty to defend his realm’s borders; conflict arises when sovereignty is tested at the frontier.
During Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha, the sacrificial horse enters the boundary of Vajradatta’s territory, and Vajradatta, as king, prepares to oppose it—initiating a battle episode connected to the horse’s passage.