Shloka 11
Parīkṣit-janma-saṃkaṭa and Kuntī’s petition to Vāsudeva (परिक्षिज्जन्मसंकटं कुन्त्याः प्रार्थना च)
ययौ व्यासं पुरस्कृत्य नृपो रत्ननिर्धि प्रति । भगवान् शिव और उनके पार्षदोंकी सब प्रकारसे पूजा करके महर्षि व्यासको आगे किये राजा युधिष्ठिर उस स्थानको गये, जहाँ वह रत्न एवं सुवर्णकी राशि संचित थी ।। १० न््।! पूजयित्वा धनाध्यक्षं प्रणिपत्याभिवाद्य च,प्रीतिमान् स कुरुश्रेष्ठ खानयामास तद् धनम् | वहाँ उन्होंने नाना प्रकारके विचित्र फूल, मालपूआ तथा खिचड़ी आदिके द्वारा धनपति कुबेरकी पूजा करके उन्हें प्रणाम--अभिवादन किया। तत्पश्चात् उन्हीं सामग्रियोंसे शंख आदि निधियों तथा समस्त निधिपालोंका पूजन करके श्रेष्ठ ब्राह्मणोंकी पूजा की। फिर उनसे स्वस्तिवाचन कराकर जन ब्राह्मणोंके पुण्याहघोषसे तेजस्वी हुए शक्तिशाली कुरुश्रेष्ठ राजा युधिष्ठिर बड़ी प्रसन्नताके साथ उस धनको खुदवाने लगे
vaiśampāyana uvāca | pūjayitvā dhanādhyakṣaṁ praṇipatya abhivādya ca | prītimān sa kuruśreṣṭhaḥ khānayāmāsa tad dhanam ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ധനാധ്യക്ഷനായ കുബേരനെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, പ്രണാമവും ആദരപൂർവമായ അഭിവാദ്യവും അർപ്പിച്ച ശേഷം, സന്തോഷഹൃദയനായ കുരുശ്രേഷ്ഠൻ ആ നിധി ഖനിപ്പിച്ചു. ഇത് ലാഭലോഭത്തിന്റെ കൈവശപ്പെടുത്തൽ അല്ല; ഭക്തിയും മര്യാദയും പവിത്രകർമ്മങ്ങളുടെ അനുമതിയും ചേർന്ന് സമൃദ്ധി ധർമ്മസേവയ്ക്കായിരിക്കണമെന്നതായിരുന്നു ഉദ്ദേശ്യം.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Wealth is to be approached and employed under dharma: through reverence, restraint, and auspicious sanction, not through mere appetite. The king’s joy is shown as aligned with rightful purpose—resources gathered to support righteous duties rather than personal indulgence.
Yudhiṣṭhira first worships and salutes the deity associated with wealth (Dhanādhyakṣa/Kubera). After completing these respectful rites, he orders the stored treasure to be dug up, indicating a ceremonially and ethically framed recovery of wealth.