Shloka 1
औपनआक्ाा बा अकाल एकषेष्टितमो< ध्याय: श्रीकृष्णका सुभद्राके कहनेसे वसुदेवजीको अभिमन्युवधका वृत्तान्त सुनाना वैशम्पायन उवाच कथयतन्नेव तु तदा वासुदेव: प्रतापवान् । महाभारतसयुद्ध॑ तत्कथान्ते पितुरग्रत:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! प्रतापी वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्ण जब पिताके सामने महाभारतयुद्धका वृत्तान्त सुना रहे थे, उस समय उन्होंने उस कथाके बीचमें जान-बूझकर अभिमन्युवधका वृत्तान्त छोड़ दिया। परम बुद्धिमान् वीर श्रीकृष्णने सोचा, पिताजी अपने नातीकी मृत्युका महान् अमंगलजनक समाचार सुनकर कहीं दुःख-शोकसे संतप्त न हो उठें। इनका अप्रिय न हो जाय। इसीसे वह प्रसंग नहीं सुनाया
vaiśampāyana uvāca | kathayat tan naiva tu tadā vāsudevaḥ pratāpavān | mahābhārata-yuddhaṃ tat-kathānte pitur agrataḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ജനമേജയാ! പ്രതാപശാലിയായ വാസുദേവനന്ദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പിതാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ മഹാഭാരതയുദ്ധവൃത്താന്തം പറയുമ്പോൾ, കഥയുടെ നടുവിൽ അഭിമന്യുവധത്തിന്റെ സംഭവം അദ്ദേഹം ഉദ്ദേശപൂർവ്വം പറഞ്ഞില്ല. കൊച്ചുമകന്റെ മരണവാർത്ത കേട്ട് പിതാവ് ദുഃഖ-ശോകങ്ങളിൽ തളരരുതെന്ന കരുണയും വാക്കിന്റെ മര്യാദയും കണക്കിലെടുത്ത് ആ വേദനാജനകമായ ഭാഗം അദ്ദേഹം ഒഴിവാക്കി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma in speech: even when telling the truth, one should consider timing, audience, and the potential harm of painful information. Kṛṣṇa’s restraint models compassionate discretion—truth guided by empathy and responsibility.
Vaiśampāyana tells Janamejaya that Kṛṣṇa, while narrating the Mahābhārata war to his father Vasudeva, intentionally omits the account of Abhimanyu’s killing, fearing it would cause his father intense grief upon hearing of his grandson’s death.