Shloka 4
Brahmopadeśa: Ahiṃsā, Jñāna, and the Kṣetrajña–Sattva Analysis
Chapter 49
मन्यन्ते ब्राह्मणा एव ब्रद्वाज्ञास्तत्त्वदर्शिन: । एकमेके पृथक् चान्ये बहुत्वमिति चापरे,वेद-शास्त्रोंके ज्ञाता तत्त्वदर्शी ब्राह्मण लोग यह मानते हैं कि एक ब्रह्म ही है। अन्य कितने ही कहते हैं कि जीव और ईश्वर अलग-अलग हैं और दूसरे लोग सबकी सत्ता भिन्न और बहुत प्रकारसे मानते हैं
manyante brāhmaṇā eva brahmavādinas tattvadarśinaḥ | ekam eke pṛthak cānye bahutvam iti cāpare ||
വായു പറഞ്ഞു— “വേദശാസ്ത്രജ്ഞരായ തത്ത്വദർശി ബ്രാഹ്മണന്മാരിലും ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ചിലർ പറയുന്നു— സത്യം ഒന്നേ ഉള്ളൂ, ബ്രഹ്മം മാത്രം. മറ്റുചിലർ പറയുന്നു— ജീവനും ഈശ്വരനും വേറെയാണ്. മറ്റുചിലർ ബഹുത്വം അംഗീകരിക്കുന്നു— തത്ത്വങ്ങളും ജീവികളും അനേകം, പരസ്പരം വ്യത്യസ്തം.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
That authoritative Vedic scholars themselves articulate multiple metaphysical positions—non-dual unity (Brahman alone), duality (jīva and Īśvara distinct), and pluralism (many distinct realities). The verse frames philosophical diversity as arising within learned tradition.
Vāyu is speaking and summarizing how different truth-seeing Brahmins interpret ultimate reality. The passage functions as a doctrinal survey within the discourse, presenting competing viewpoints rather than immediately settling them.