Shloka 15
Brahmopadeśa: Ahiṃsā, Jñāna, and the Kṣetrajña–Sattva Analysis
Chapter 49
Devanagari script
तेन नो&विह्िता प्रज्ञा मनश्न बहुलीकृतम् एतदाख्यातमिच्छाम: श्रेय: किमिति सत्तम,इस कारण हमलोगोंकी बुद्धि विचलित हो गयी है और मन भी बहुत-से संकल्प- विकल्पोंमें पड़कर चंचल हो गया है। श्रेष्ठ ब्रह्मन! हम यह जानना चाहते हैं कि वास्तविक कल्याणका मार्ग क्या है?
Translation
അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ പ്രജ്ഞ അസ്ഥിരമായി; മനസ്സ് അനവധി സംകല്പ-വികല്പങ്ങളിൽ കലങ്ങി പോയിരിക്കുന്നു. ഹേ ശ്രേഷ്ഠനേ, യഥാർത്ഥ ശ്രേയസ് ഏതാണ് എന്നു ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതരണമേ.
Word by Word
तेनby that; therefore
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
नःof us / our
नः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
विहिताdisturbed; set aside; disordered
विहिता:
TypeAdjective
Rootवि-धा (धातु: धा) → विहित
FormFeminine, Nominative, Singular
प्रज्ञाunderstanding; intellect
प्रज्ञा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रज्ञा
FormFeminine, Nominative, Singular
मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बहुलीकृतम्made manifold; much diversified (full of many alternatives)
बहुलीकृतम्:
TypeAdjective
Rootबहुली-कृ (धातु: कृ) → बहुलीकृत
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आख्यातम्told; explained
आख्यातम्:
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु: ख्या) → आख्यात
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छामःwe wish / desire
इच्छामः:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Plural, Parasmaipada
श्रेयःthe good; true welfare
श्रेयः:
Karma
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Nominative, Singular
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus; (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
सत्तमO best of the good / O excellent one
सत्तम:
Sampradana
TypeNoun
Rootसत् + तम (सत्तम)
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes