Shloka 42
Brahmā’s Instruction on Brahmacarya, Vānaprastha, and the Aliṅga Path
Ethics of Non-attachment
Devanagari script
अनागतं च न ध्यायेन्नातीतमनुचिन्तयेत् । वर्तमानमुपेक्षेत कालाकाड्क्षी समाहित:,संन्यासीको उचित है कि भविष्यके लिये विचार न करे, बीती हुई घटनाका चिन्तन न करे और वर्तमानकी भी उपेक्षा कर दे। केवल कालकी प्रतीक्षा करता हुआ चित्तवृत्तियोंका समाधान करता रहे
Translation
സന്ന്യാസിക്ക് വരാനിരിക്കുന്നതിനെ ധ്യാനിക്കരുത്; കഴിഞ്ഞതിനെ അനുസ്മരിച്ച് ചിന്തിക്കരുത്; വർത്തമാനത്തെയും ഉപേക്ഷിക്കണം. കാലത്തെ മാത്രം കാത്ത്, സമാഹിതചിത്തനായി നിലകൊള്ളണം।
Word by Word
अनागतम्the future (what has not come)
अनागतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनागत
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
ध्यायेत्should meditate/think (upon)
ध्यायेत्:
TypeVerb
Rootध्यै
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अतीतम्the past (what has gone by)
अतीतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअतीत
FormNeuter, Accusative, Singular
अनुचिन्तयेत्should not reflect upon repeatedly
अनुचिन्तयेत्:
TypeVerb
Rootचिन्त्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada, अनु-
वर्तमानम्the present (what is occurring)
वर्तमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्तमान
FormNeuter, Accusative, Singular
उपेक्षेतshould disregard/overlook
उपेक्षेत:
TypeVerb
Rootउप-ईक्ष्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Atmanepada
कालाकाङ्क्षीone who waits for time (awaiting the proper time)
कालाकाङ्क्षी:
Karta
TypeAdjective
Rootकाल-आकाङ्क्षिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
समाहितःcomposed, collected (in mind)
समाहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमाहित
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes