Shloka 16

कālacakra-वर्णनम् तथा āśrama-धarma-निरूपणम्

The Wheel of Time and the Norms of the Āśramas

Devanagari script

स्वदारनिरतो नित्यं शिष्टाचारो जितेन्द्रिय: । पज्चभिश्न महायज्ञै: श्रद्दधानो यजेदिह,अपनी ही स्त्रीपर प्रेम रखना, सदा सत्पुरुषोंक आचारका पालन करना और जितेन्द्रिय होना गृहस्थके लिये परम आवश्यक है। इस आश्रममें उसे श्रद्धापूर्वक पठचमहायज्ञोंके द्वारा देवता आदिका यजन करना चाहिये

Transliteration

svadāra-nirato nityaṁ śiṣṭācāro jitendriyaḥ | pañcabhir mahāyajñaiḥ śraddadhāno yajed iha ||

Translation

വായു അരുളിച്ചെയ്തു—ഗൃഹസ്ഥൻ നിത്യവും തന്റെ ധർമ്മപത്നിയോടു നിഷ്ഠയോടെ ഇരിക്കണം; ശിഷ്ടസജ്ജനങ്ങളുടെ ആചാരം അനുസരിക്കണം; ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കണം. ഈ ആശ്രമത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ പഞ്ചമഹായജ്ഞങ്ങളാൽ ദേവന്മാരെയും സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും ആദരിച്ചു ധർമ്മക്രമം നിലനിർത്തണം.

Word by Word

स्वदारनिरतःdevoted to his own wife

नित्यम्always

शिष्टाचारःone who follows the conduct of the cultured (good conduct)

जितेन्द्रियःself-controlled (having conquered the senses)

पञ्चभिःby/with five

महायज्ञैःwith the great sacrifices

श्रद्दधानःhaving faith, faithful

यजेत्should worship/sacrifice

इहhere (in this world/at this stage)

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

Vāyu (Vāyudeva)

svadāra (one’s lawful wife)

pañca-mahāyajña (five great sacrifices)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes