Shloka 25
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
लक्षणं मनसो ध्यानमव्यक्त साधुलक्षणम्,मनका लक्षण ध्यान है और श्रेष्ठ पुरुषका लक्षण बाहरसे व्यक्त नहीं होता (वह स्वसंवेद्य हुआ करता है)। योगका लक्षण प्रवृति और संन्यासका लक्षण ज्ञान है। इसलिये बुद्धिमान पुरुषको चाहिये कि वह ज्ञानका आश्रय लेकर यहाँ संन्यास ग्रहण करे
lakṣaṇaṁ manaso dhyānam avyaktasādhulakṣaṇam | yogasya lakṣaṇaṁ pravṛttiḥ saṁnyāsasya lakṣaṇaṁ jñānam | tasmād buddhimān puruṣo jñānāśrayaṁ kṛtvā iha saṁnyāsaṁ gṛhṇīyāt ||
വായു പറഞ്ഞു—മനസ്സിന്റെ ലക്ഷണം ധ്യാനം; സത്സാധുവിന്റെ ലക്ഷണം പുറമേ പ്രകടമാകാത്തത്—അത് സ്വസംവേദ്യമായി ഉള്ളിൽ തന്നെയറിയപ്പെടുന്നതാണ്. യോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണം ധർമ്മകർമ്മത്തിൽ പ്രവൃത്തി; സന്ന്യാസത്തിന്റെ ലക്ഷണം ജ്ഞാനം. അതിനാൽ ജ്ഞാനത്തെ ആശ്രയിച്ച് ജ്ഞാനി ഇവിടെ തന്നേ സന്ന്യാസം സ്വീകരിക്കണം.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
True virtue is primarily inward and not for display; yoga is characterized by disciplined engagement in rightful action, while renunciation is characterized by liberating knowledge. Hence one should ground oneself in knowledge and adopt renunciation in spirit (and, where appropriate, in life).
Vāyudeva is instructing the listener on how to recognize genuine spiritual attainment: by inner meditation and knowledge rather than external signs, and by understanding the distinct orientations of yoga (active discipline) and saṁnyāsa (knowledge-based renunciation).