Shloka 14
Brahma-vidyā: Satya–Tapas and the Enumeration of Tattvas
Arjuna–Vāsudeva framed dialogue
छायाभूताय दान्ताय यतते ब्रह्मचारिणे । तान् प्रश्नानब्रवीत् पार्थ मेधावी स धृतव्रत: । गुरु: कुरुकुलश्रेष्ठ सम्यक् सर्वानरिंदम,भगवान् श्रीकृष्णने कहा--कुरुकुलश्रेष्ठ शत्रुदमन अर्जुन! वह शिष्य सब प्रकारसे गुरुकी शरणमें आया था। यथोचित रीतिसे प्रश्न करता था। गुणवान् और शान्त था। छायाकी भाँति साथ रहकर गुरुका प्रिय करता था तथा जितेन्द्रिय, संयमी और ब्रह्मचारी था। उसके पूछनेपर मेधावी एवं व्रतधारी गुरुने पूर्वोक्त सभी प्रश्नोंका ठीक-ठीक उत्तर दिया
chāyābhūtāya dāntāya yatate brahmacāriṇe | tān praśnān abravīt pārtha medhāvī sa dhṛtavrataḥ ||
ഹേ പാർഥാ! നിഴലുപോലെ അടുത്ത് നിന്ന് സേവിച്ച, ദാന്തനും സംയമിയും ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുന്നവനുമായ ആ ശിഷ്യന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മേധാവിയും ദൃഢവ്രതനുമായ ഗുരു—ഹേ കുരുകുലശ്രേഷ്ഠാ, അരിന്ദമാ—എല്ലാറ്റിനും യഥാവിധി മറുപടി നൽകി.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
True learning in the Mahābhārata is grounded in character: the student approaches the teacher with surrender, restraint, and steady service, and asks questions appropriately; in response, a vow-steady, discerning guru gives clear and accurate instruction. The verse highlights that ethical discipline and humility are prerequisites for receiving knowledge.
Vāyudeva addresses Arjuna and describes a model disciple—calm, self-controlled, brahmacārī, and constantly serving the guru like a shadow—who asks proper questions. The teacher, described as wise and firm in vows, then answers all those questions correctly.