Shloka 3

अम्बरीषगाथा—गुणत्रयविभागः तथा लोभनिग्रहः

Ambarīṣa’s Gāthā: The Guṇas and the Restraint of Greed

Devanagari script

एतान्‌ निकृत्य धृतिमान्‌ बाणसंघैरतन्द्रित: । जेतुं परानुत्सहते प्रशान्तात्मा जितेन्द्रिय:,शान्तचित्त, जितेन्द्रिय, आलस्यहीन और धैर्यवान्‌ पुरुष शम-दम आदि बाण-समूहोंके द्वारा इन पूर्वोक्त गुणोंका उच्छेद करके दूसरोंको जीतनेका उत्साह करते हैं

Transliteration

etān nikṛtya dhṛtimān bāṇasaṅghair atandritaḥ | jetuṃ parān utsahate praśāntātmā jitendriyaḥ ||

Translation

ശാന്തചിത്തനും ഇന്ദ്രിയജയിയും ആലസ്യമില്ലാത്ത ധൃതിമാനുമായ പുരുഷൻ ശമ-ദമാദി ‘ബാണസമൂഹങ്ങൾ’കൊണ്ട് ഈ ഗുണദോഷങ്ങളെ ഛേദിച്ച്, പിന്നീടാണ് മറ്റുള്ളവരെ ജയിക്കാൻ ഉത്സാഹിക്കുന്നത്.

Word by Word

एतान्these (ones)

निकृत्यhaving cut down/destroyed

धृतिमान्steadfast, possessing fortitude

बाण-संघैःby clusters/volleys of arrows

अतन्द्रितःuntiring, unwearied

जेतुम्to conquer

परान्others, enemies

उत्सहतेendeavors, has the courage

प्रशान्त-आत्माone whose self is tranquil

जितेन्द्रियःone who has conquered the senses

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

ब

ब्राह्मण (speaker)

ब

बाणसंघ (metaphorical ‘volleys of arrows’)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes