Shloka 23
अन्तर्वन-विद्यारण्योपमा
The Allegory of the Inner Forest of Knowledge
शममप्यत्र शंसन्ति विद्यारण्यविदो जना: । तदारण्यमभिप्रेत्य यथाधीरभिजायत
śamam apy atra śaṃsanti vidyāraṇyavido janāḥ | tad āraṇyam abhipretya yathādhīr abhijāyate ||
ഇവിടെ ‘വിദ്യാ-അരണ്യം’ അറിയുന്നവർ ശമം (മനോനിഗ്രഹം) എന്നും പ്രശംസിക്കുന്നു। ആ അന്തർഅരണ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള ലക്ഷ്യത്തോടെ ശമം അഭ്യസിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ബുദ്ധി ധീരവും സ്ഥിരവുമാകുന്നു।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that śama—mental restraint and inner calm—is essential for true knowledge. Those who understand the ‘forest of knowledge’ praise self-control because it stabilizes the intellect, making it capable of grasping the highest reality.
A Brahmin speaker explains a spiritual principle using the metaphor of a forest: to ‘enter’ the forest of knowledge (the domain of Brahman-realization), one must cultivate śama, which gives steadiness and clarity to the mind and intellect.