Shloka 13
Vāc–Manas Saṃvāda: Prāṇa-Apāna and the Primacy Debate (वाक्–मनस् संवादः)
प्रश्न॑ तु वाइमनसोर्मा यस्मात् त्वमनुपृच्छसि । तस्मात् ते वर्तयिष्यामि तयोरेव समाह्दयम्,परंतु तुम मुझसे वाणी और मनके विषयमें ही प्रश्न करती हो, इसलिये मैं तुम्हें उन्हीं दोनोंका संवाद बताऊँगा
praśnaṃ tu vā imanasor mā yasmāt tvam anupṛcchasi | tasmāt te vartayiṣyāmi tayor eva samāhṛdayam ||
എന്നാൽ നീ എന്നോടു പ്രത്യേകമായി മനസ്സിനെയും വാക്കിനെയും കുറിച്ചാണ് ചോദിക്കുന്നത്; അതിനാൽ ആ രണ്ടിന്റെയും സംവാദത്തിന്റെ ഹൃദയസാരം ഞാൻ നിനക്കു വിവരിച്ചുതരാം।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical inquiry: when examining conduct, one must look at both inner intention (mind) and outward expression (speech). The Brahmin promises to present the essential lesson drawn from their dialogue, implying that moral clarity depends on aligning thought and word.
A questioner has asked about Mind and Speech. The Brahmin speaker responds that, since the inquiry is specifically about these two, he will narrate the substance of their conversation—setting up a didactic dialogue where Mind and Speech are treated as speaking agents.