Shloka 42

Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)

Devanagari script

कुतो वायं प्रश्नसिति उच्छवसित्यपि वा पुनः । कं च देशमधिष्ठाय तिष्ठत्यात्मायमात्मनि,“यह जीव कैसे साँस लेता, कैसे उच्छवास खींचता और किस स्थानमें रहकर इस शरीरमें सदा विद्यमान रहता है?

Transliteration

kuto vāyaṃ praśna iti ucchvasiti api vā punaḥ | kaṃ ca deśam adhiṣṭhāya tiṣṭhaty ātmāyam ātmani ||

Translation

ഈ ജീവൻ എവിടെ നിന്നാണ് ശ്വാസം ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്, പിന്നെ എങ്ങനെ ഉച്ഛ്വാസം വിടുന്നു? കൂടാതെ ഏത് ‘സ്ഥാന’ത്തെ അധിഷ്ഠാനമാക്കി ഈ ആത്മാവ് ഈ ദേഹത്തിനകത്ത് നിത്യവും നിലകൊള്ളുന്നു?

Word by Word

कुतःfrom where/whence

वाor

अयम्this (one)

प्राणःbreath; vital air

इतिthus

उच्छ्वसितिbreathes out; exhales

अपिalso; even

वाor

पुनःagain; further

कम्which (one)? what?

चand

देशम्place; region

अधिष्ठायhaving occupied; having taken position in

तिष्ठतिstands; remains

आत्माself; soul

अयम्this (one)

आत्मनिin the self; in oneself

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

ब

ब्राह्मण (the Brahmin speaker)

आ

आत्मा (Self)

प

प्रश्न/प्राण (in-breath)

उ

उच्छ्वास (out-breath)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes