Shloka 23
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
जो धर्मके अनुसार बर्ताव करता है, वह जहाँ जिस अवस्थामें हो, वहाँ उसी स्थितिमें उसको अपने कर्मानुसार उत्तम फलकी प्राप्ति होती है और वह धीरे-धीरे अधिक काल बीतनेपर संसार-सागरसे तर जाता है ।। एवं पूर्वकृतं कर्म नित्यं जन्तु: प्रपद्यते । सर्व तत्कारणं येन विकृतोडयमिहागत:,इस प्रकार जीव सदा अपने पूर्वजन्मोंमें किये हुए कर्मॉंका फल भोगता है। यह आत्मा निर्विकार ब्रह्म होनेपर भी विकृत होकर इस जगत्में जो जन्म धारण करता है, उसमें कर्म ही कारण है
evaṁ pūrvakṛtaṁ karma nityaṁ jantuḥ prapadyate | sarvaṁ tatkāraṇaṁ yena vikṛto ’yam ihāgataḥ ||
ധര്മ്മാനുസരിച്ച് പെരുമാറുന്നവന്, ഏത് അവസ്ഥയില് എവിടെയായാലും, ആ അവസ്ഥയില്ത്തന്നെ തന്റെ കര്മ്മാനുസാരം ഉത്തമഫലം ലഭിക്കുന്നു; പിന്നെ ക്രമേണ, ദീര്ഘകാലം കഴിഞ്ഞാല്, അവന് സംസാരസാഗരം കടന്നുപോകുന്നു. ഇങ്ങനെ ജീവന് എപ്പോഴും മുന്ജന്മങ്ങളില് ചെയ്ത കര്മ്മങ്ങളുടെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു. ഈ ആത്മാവ് യഥാര്ത്ഥത്തില് നിര്വികാര ബ്രഹ്മമായിരിക്കെ പോലും, കര്മ്മം തന്നെയാണ് കാരണം—അതുകൊണ്ടു തന്നെ അത് വികൃതമായതായി പ്രതീതിയായി ഈ ലോകത്തില് ജന്മം ധരിച്ചു, കര്മ്മാനുസാരം അനുഭവങ്ങള് ഭോഗിക്കുന്നു.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Past actions (pūrvakṛta karma) inevitably bear fruit: the embodied being repeatedly meets their results. Even though the self is, in essence, changeless Brahman, embodiment and worldly experience are explained as arising due to karma—karma is presented as the operative cause for birth and the seeming transformation.
A Brahmin speaker delivers a doctrinal explanation within the Ashvamedhika Parva, emphasizing moral causality: beings experience outcomes shaped by prior deeds, and the cycle of birth in the world is linked to karma, despite the self’s ultimate unchanging nature.