Shloka 34
Arjuna’s request to Krishna and the opening of the Kāśyapa–Brāhmaṇa mokṣa discourse (Āśvamedhika-parva 16)
अनघ! बहुत-से पिता और भाँति-भाँतिकी माताएँ देखी हैं। विचित्र-विचित्र सुख- दुःखोंका अनुभव किया है ।।
anagha! bahu-śaḥ pitṝn nānā-vidhāś ca mātṝr dṛṣṭavān asmi; vicitra-vicitrāṇāṁ sukha-duḥkhānām anubhavaṁ ca prāptaḥ. priyair vivāso bahuśaḥ saṁvāsaś cāpriyaiḥ saha; dhana-nāśaś ca samprāpto labdhvā duḥkhena tad dhanam.
ഹേ അനഘനേ! ഞാൻ പലവിധ പിതാക്കളെയും നാനാവിധ മാതാക്കളെയും കണ്ടിട്ടുണ്ട്; അനവധി രൂപത്തിലുള്ള സുഖദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. പലവട്ടം പ്രിയജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപാട് സംഭവിച്ചു; പലവട്ടം അപ്രിയരോടൊപ്പം താമസിക്കേണ്ടിവന്നു. ഞാൻ കഷ്ടപ്പെട്ടു സമ്പാദിച്ച ധനം എന്റെ കണ്ണുമുന്നിൽ തന്നേ നശിച്ചു.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
The verse teaches vairāgya (dispassion): worldly life repeatedly brings separation from the dear, association with the undesired, and the loss of hard-earned wealth. Recognizing this instability supports ethical clarity and detachment rather than clinging.
A Siddha addresses a ‘sinless’ listener and summarizes his long experience of life’s reversals—changing family relations, alternating joys and sorrows, unwanted company, and the destruction of wealth—setting a reflective, instructive tone within the Ashvamedhika Parva.