Shloka 3
व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle
शीतोष्णे चैव वायुश्व॒ गुणा राजन् शरीरजा: । तेषां गुणानां साम्यं चेत् तदाहु: स्वस्थलक्षणम्,राजन! शीत, उष्ण और वायु--ये तीन शरीरके गुण हैं। यदि शरीरमें इन तीनों गुणोंकी समानता हो तो यह स्वस्थ पुरुषका लक्षण है
śītoṣṇe caiva vāyuś ca guṇā rājan śarīrajāḥ | teṣāṃ guṇānāṃ sāmyaṃ cet tad āhuḥ svasthalakṣaṇam ||
വായുദേവൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ശീതം, ഉഷ്ണം, വായു—ഇവ മൂന്നു ശരീരജന്യ ഗുണങ്ങളാണ്. ഇവയിൽ സാമ്യം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതെയാണ് ആരോഗ്യലക്ഷണമെന്നു പറയുന്നു.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Health is defined as equilibrium: when the bodily qualities of cold, heat, and wind (vāyu) are balanced, one is considered svastha—sound and well-established.
Vāyu-deva addresses a king and gives a concise, instructive definition of bodily well-being, framing health as the harmonious balance of key physiological qualities.