Shloka 12
Vāsudeva’s Upadeśa: The Inner Enemy and the Indra–Vṛtra Precedent (आत्मशत्रु-बोधः; इन्द्र-वृत्रोपाख्यानम्)
Devanagari script
व्याप्ते ज्योतिषि वृत्रेण रूपेडथ विषये हते
Transliteration
vyāpte jyotiṣi vṛtreṇa rūpeḍatha viṣaye hate
Translation
വായു പറഞ്ഞു— വൃത്രൻ ജ്യോതിർമയ ലോകത്തെ വ്യാപിച്ചപ്പോൾ, രൂപവിഷയത്തിന്റെ പരിധിയിൽ അവൻ വധിക്കപ്പെട്ടതോടെ ലോകങ്ങളുടെ ക്രമം വീണ്ടും സ്ഥാപിതമായി।
Word by Word
व्याप्तेwhen/where (it was) pervaded, in the pervaded state
व्याप्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootव्याप्त (√व्याप्)
FormNeuter, Locative, Singular
ज्योतिषिin the light / in the luminary
ज्योतिषि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootज्योतिस्
FormNeuter, Locative, Singular
वृत्रेणby Vṛtra
वृत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootवृत्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
रूपेणby (his) form / in the form
रूपेण:
Karana
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Instrumental, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
विषयेin the region / in the domain
विषये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Locative, Singular
हतेwhen/where (he/it was) slain
हते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootहत (√हन्)
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
व
वायुदेव (Vāyu)व
वृत्र (Vṛtra)ज
ज्योतिस् (jyotis, luminous realm/light)व
विषय (viṣaya, domain/sphere)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes