Shloka 80
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
ग्लायते मे मनस्तात भूयो भूय: प्रजल्पत: । न मामतः: परं पुत्र परिक्लेष्टमिहाहसि,“तात! बार-बार बोलनेसे मेरा जी घबराता है, अतः बेटा! अब मुझे अधिक कष्टमें न डालो”
glāyate me manas tāta bhūyo bhūyaḥ prajalpataḥ | na mām ataḥ paraṃ putra parikleṣṭam ihāhasi ||
വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— “വത്സാ! നീ വീണ്ടും വീണ്ടും പറയുമ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് ക്ഷീണിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, പുത്രാ! ഇവിടെ എന്നെ ഇനി കൂടുതൽ പീഡിപ്പിക്കരുത്।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an ethical restraint: repeated, agitating speech can intensify suffering. Sensitivity to another’s emotional limits—knowing when to stop pressing a topic—is presented as a humane form of dharma.
In Vaiśampāyana’s narration, a speaker (addressing someone as ‘tāta/putra’) expresses mental exhaustion caused by repeated talk and asks the listener to stop, indicating a moment of emotional strain and a request for relief.