Shloka 69
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
Devanagari script
धृतराष्ट्र रवाच स्पृश मां पाणिना भूय: परिष्वज च पाण्डव | जीवामीवातिसंस्पर्शात् तव राजीवलोचन,धृतराष्ट्र बोले--कमलनयन पाण्डुनन्दन! तुम फिरसे मेरे शरीरपर अपना हाथ फेरो और मुझे छातीसे लगा लो। तुम्हारे सुखदायक स्पर्शसे मानो मेरे शरीरमें प्राण आ जाते हैं
Translation
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു—പദ്മനയനനായ പാണ്ഡവാ! വീണ്ടും നിന്റെ കൈകൊണ്ട് എന്നെ സ്പർശിക്കയും എന്നെ നെഞ്ചോടു ചേർത്ത് ആലിംഗനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക. നിന്റെ അതിസുഖകരമായ സ്പർശം കൊണ്ടു എന്റെ ശരീരത്തിൽ വീണ്ടും പ്രാണൻ വന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു.
Word by Word
धृतराष्ट्रःDhritarashtra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
स्पृशtouch
स्पृश:
TypeVerb
Rootस्पृश्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
पाणिनाwith (your) hand
पाणिना:
Karana
TypeNoun
Rootपाणि
FormMasculine, Instrumental, Singular
भूयःagain
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
परिष्वजembrace (closely)
परिष्वज:
TypeVerb
Rootपरि-स्वज्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पाण्डवO Pandava
पाण्डव:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Vocative, Singular
जीवामिI live / I feel alive
जीवामि:
TypeVerb
Rootजीव्
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अति-संस्पर्शात्from the very touch / from the close contact
अति-संस्पर्शात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअति-संस्पर्श
FormMasculine, Ablative, Singular
तवof you / your
तव:
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
राजीव-लोचनO lotus-eyed one
राजीव-लोचन:
TypeAdjective
Rootराजीवलोचन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes