Shloka 15
Adhyāya 16 — Daiva, Kṣatriya-dharma, and Public Reassurance to Dhṛtarāṣṭra
कथं न राजवंशो<यं नश्येत् प्राप्प सुतान् मम । पाण्डोरिति मया पुत्रास्तस्मादुद्धर्षणं कृतम्
kathaṁ na rājavaṁśo ’yaṁ naśyet prāpya sutān mama | pāṇḍor iti mayā putrās tasmād uddharṣaṇaṁ kṛtam ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഈ രാജവംശം എന്റെ പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാരിലേക്കെത്തി നശിച്ചുപോകരുതെന്ന് കരുതി, അതിനാലാണ് ഞാൻ അവരുടെ ഉത്സാഹം ഉണർത്തി ദൃഢനിശ്ചയം ശക്തമാക്കിയത്।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral-political concern: safeguarding the continuity and integrity of the royal lineage. It frames encouragement (uddharṣaṇa) as a deliberate ethical act undertaken to prevent decline when leadership passes to the next generation.
Vaiśampāyana reports a speaker’s rationale for having stirred up resolve: fearing that the dynasty might be ruined upon reaching ‘my sons’—identified as Pāṇḍu’s sons—he intentionally encouraged them, presenting motivation as a protective measure for the realm and lineage.