Shloka 48
इन्द्र बोले--भगवन्! मैंने लोभवश कमलोंको नहीं लिया था। आपलोगोंके मुखसे धर्मकी बातें सुनना चाहता था, इसीलिये इन कमलोंका अपहरण कर लिया था। अतः ६ (7. / एज धर्मश्रुतिसमुत्कर्षो धर्मसेतुरनामय: । आर्षो वै शाश्वतो नित्यमव्ययो<यं मया श्रुतः,आज मैंने आपलोगोंके मुखसे उस आर्ष सनातन धर्मका श्रवण किया है जो नित्य अविकारी, अनामय और संसार-सागरसे पार उतारनेके लिये पुलके समान है। इससे धार्मिक श्रुतियोंका उत्कर्ष सिद्ध होता है
indra uvāca—bhagavan! mayā lobhavaśaḥ kamalāni na gṛhītāni. yuṣmākaṁ mukhāt dharmakathāḥ śrotum icchann eva etāni kamalāni apahṛtavān. ataḥ adya mayā yuṣmākaṁ mukhāt sa āṛṣaḥ sanātano dharmaḥ śrutaḥ yaḥ nityaḥ avikārī anāmayaḥ ca saṁsārasāgarāt pāraṁ netuṁ setuvat. anena dharmaśrutīnāṁ utkarṣaḥ siddhaḥ.
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു— ഭഗവൻ! ഞാൻ ലോഭം കൊണ്ടല്ല താമരകൾ എടുത്തത്. നിങ്ങളുടെ അധരങ്ങളിൽ നിന്ന് ധർമ്മോപദേശങ്ങൾ കേൾക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് അവ പിടിച്ചത്. ഇന്ന് നിങ്ങളുടെ വചനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞാൻ ആ ഋഷിപ്രഖ്യാപിത സനാതനധർമ്മം ശ്രവിച്ചു—നിത്യം, അവ്യയം, അനാമയം; സംസാരസാഗരം കടത്തുന്ന സേതുവുപോലെ. ഇതിലൂടെ ധർമ്മശ്രുതികളുടെ മഹത്വവും ശ്രേഷ്ഠതയും തെളിയുന്നു.
अगस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes that true dharma, taught by the sages, is timeless and transformative—like a bridge across saṁsāra—and that hearing dharma directly from the wise is itself a supreme good. It also highlights ethical scrutiny of intention: Indra claims his act was not greed-driven but aimed at gaining dharma-instruction.
Indra addresses the sage (Agastya), explaining why he took the lotuses. He confesses the act, denies greed as the motive, and states that the seizure was a means to prompt a dharma-discourse. He then affirms that he has now heard the ancient, rishi-taught dharma and praises its power to carry one beyond worldly existence.