Shloka 43

Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative

Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda

Devanagari script

अथाब्रवीन्मघवा प्रत्ययं स्वं समाभाष्य तमृषिं जातरोषम्‌ | ब्रह्मषिदिंवर्षिनृपर्षिम ध्ये यं त॑ं निबोधेह ममाद्य राजन्‌,राजन! ब्रह्मर्षियों, देवर्षियों तथा राजर्षियोंके बीचमें कुपित हुए महर्षि अगस्त्यको सम्बोधित करके देवराज इन्द्रने जो अपना अभिप्राय व्यक्त किया, उसे आज तुम मेरे मुखसे यहाँ सुनो

Transliteration

athābravīn maghavā pratyayaṁ svaṁ samābhāṣya tam ṛṣiṁ jātarōṣam | brahmarṣi-devarṣi-nṛparṣi-madhye yaṁ taṁ nibodheha mamādya rājan ||

Translation

അപ്പോൾ മഘവൻ (ഇന്ദ്രൻ) കോപത്തിൽ ജ്വലിച്ചിരുന്ന ആ ഋഷിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് തന്റെ ഉദ്ദേശ്യം പ്രസ്താവിച്ചു. രാജാവേ! ബ്രഹ്മർഷി, ദേവർഷി, രാജർഷി എന്നിവരുടെ സഭാമദ്ധ്യേ ഇന്ദ്രൻ അവനോട് പറഞ്ഞത് ഇന്ന് എന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.

Word by Word

अथthen

अब्रवीत्said/spoke

मघवाMaghavan (Indra)

प्रत्ययम्intention/purport

स्वम्his own

समाभाष्यhaving addressed/spoken to

तम्him/that (one)

ऋषिम्sage

जातरोषम्whose anger had arisen; enraged

ब्रह्मर्षिBrahmarshi (a brahman-sage)

देवर्षिDevarshi (a divine sage)

नृपर्षिम्Rajarsi (a royal sage)

ध्येयम्to be meditated upon; worthy of contemplation

यम्whom/which

तम्that (one)/him

निबोधunderstand; listen attentively

इहhere

ममof me; my

अद्यtoday/now

राजन्O king

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Indra (Maghavan)

Agastya

Brahmarishis

Devarishis

Rajarishis (Nṛparishis)

Yudhishthira (implied by 'rājan')

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes