Shloka 37
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
गुरूणीति विदित्वाथ न ग्राह्माण्यत्रिरब्रवीत् न स्महे मन्दविज्ञाना न स्महे मन्दबुद्धयः,वे सभी फल भारी हो गये थे, इस बातको महर्षि अत्रि ताड़ गये और बोले--ये “गूलर हमारे लेने योग्य नहीं हैं। हमारी बुद्धि मन्द नहीं हुई है। हमारी ज्ञानशक्ति लुप्त नहीं हुई है। हम सो नहीं रहे हैं, जागते हैं। हमें अच्छी तरह ज्ञात है कि इनके भीतर सुवर्ण भरा पड़ा है। यदि आज हम इन्हें स्वीकार कर लेते हैं तो परलोकमें हमें इनका कटु परिणाम भोगना पड़ेगा। जो इहलोक और परलोकमें भी सुख चाहता हो उसके लिये यह फल अग्राह्म है!
bhīṣma uvāca | gurūṇīti viditvātha na grāhyāṇy atrir abravīt | na smahe mandavijñānā na smahe mandabuddhayaḥ |
ഗുരുക്കന്മാരോടുള്ള യഥോചിത നയം അറിഞ്ഞ മഹർഷി അത്രി പറഞ്ഞു—“ഇവ സ്വീകരിക്കേണ്ടതല്ല. ഞങ്ങൾ മന്ദവിവേകികളല്ല; ഞങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയും മന്ദമായിട്ടില്ല.” ഫലങ്ങൾ അസ്വാഭാവികമായി ഭാരമായത് കണ്ടും ദാനത്തിന്റെ മറഞ്ഞ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കിയും അദ്ദേഹം നിരസിച്ചു—“ലോഭവും വഞ്ചനയും കലുഷിതമാക്കിയ ദാനം സ്വീകരിച്ചാൽ മരണാനന്തരം അതിന്റെ ഫലം കഠിനമായി പാകപ്പെടും. അതിനാൽ ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇത്തരമൊരു ലാഭം അഗ്രാഹ്യമെന്നു കരുതണം.”
भीष्म उवाच