Shloka 10
Adhyāya 9: Pratiśruta-Dāna
The Duty to Fulfill Promised Gifts
ततः परासून् खादन्तं शृगालं वानरोउब्रवीत् । श्मशानमध्ये सम्प्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन्,तदनन्तर एक दिन सियारको मरघटमें मुर्दे खाता देख वानरने पूर्व-जन्मका स्मरण करके पूछा--“भैया! तुमने पहले जन्ममें कौन-सा भयंकर पाप किया था, जिससे तुम मरघटमें घृणित एवं दुर्गन्धयुक्त मुर्दे खा रहे हो?”
tataḥ parāsūn khādantaṁ śṛgālaṁ vānaro ’bravīt | śmaśānamadhye samprekṣya pūrvajātim anusmaran ||
അപ്പോൾ ശ്മശാനത്തിൽ ശവങ്ങൾ തിന്നുകൊണ്ടിരുന്ന കുറുക്കനെ കണ്ട കുരങ്ങൻ പറഞ്ഞു. ശ്മശാനത്തിന്റെ നടുവിൽ അവനെ കണ്ടും സ്വന്തം മുൻജന്മം ഓർത്തും അവൻ ചോദിച്ചു— “സഹോദരാ! മുൻജന്മത്തിൽ നീ ഏതു ഭീകരപാപം ചെയ്തു, അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്നീ ശ്മശാനത്തിൽ ദുർഗന്ധമുള്ള, ജുഗുപ്സാജനകമായ ശവങ്ങൾ തിന്നുന്നത്?”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse sets up a karmic-ethical lesson: degraded conditions in a later birth are portrayed as consequences of grave past actions, prompting reflection on how adharma leads to suffering and loss of dignity.
A monkey sees a jackal eating corpses in a cremation-ground. Remembering a former birth, the monkey questions the jackal about what terrible sin caused him to end up in such a repulsive state.