Shloka 426
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
अग्निदेवने उसकी भी जिह्ला उलट दी। अब अग्निदेवको प्रत्यक्ष देखकर देवताओंने दयायुक्त होकर शुकसे कहा--“तू शुकयोनिमें रहकर अत्यन्त वाणीरहित नहीं होगा--कुछ- कुछ बोल सकेगा। जीभ उलट जानेपर भी तेरी बोली बड़ी मधुर एवं कमनीय होगी ।।
agnidevena tasya jihvā ulṭā kṛtā | atha agnidevaṃ pratyakṣaṃ dṛṣṭvā devā dayāyuktāḥ śukam ūcuḥ— “tvaṃ śukayonau sthitvā atyantaṃ vāṇīrahito na bhaviṣyasi—kiñcit-kiñcid vaktuṃ śakṣyasi | jihvāyā ulṭāyāṃ satyām api tava vāk atīva madhurā ca kamanīyā ca bhaviṣyati || bālasyeva pravṛddhasya kalamavyaktam adbhutam | yathā pravṛddhasya puruṣasya bālabhāṣāyāṃ na vyaktā adbhutā toṭalī vāk madhurā pratibhāti, tathā tava vāk api sarveṣāṃ priyā bhaviṣyati ||”
അഗ്നിദേവൻ ശുകന്റെ ജിഹ്വയും മറിച്ചുകളഞ്ഞു. പിന്നെ അഗ്നിയെ പ്രത്യക്ഷമായി കണ്ട ദേവന്മാർ കരുണയോടെ ശുകനോട് പറഞ്ഞു—“നീ ശുകയോനിയിൽ ഇരുന്നാലും പൂർണ്ണമായി വാക്കറ്റവനാകുകയില്ല; അല്പം അല്പമായി സംസാരിക്കാൻ കഴിയും. നാവ് മറിഞ്ഞിട്ടും നിന്റെ വാണി അത്യന്തം മധുരവും മനോഹരവും ആയിരിക്കും. വൃദ്ധനോടും കുഞ്ഞിന്റെ അത്ഭുതകരമായ, വ്യക്തതയില്ലാത്ത തൊട്ടിലാട്ടം മധുരമായി തോന്നുന്നതുപോലെ, നിന്റെ വാക്കും എല്ലാവർക്കും പ്രിയമാകും.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even when a corrective consequence is imposed, dharma is fulfilled more fully when it is balanced with compassion; limitation can be accompanied by a compensating grace that preserves dignity and benefit to others.
Agni reverses Shuka’s tongue, restricting his speech; the gods, seeing Agni directly, pity Shuka and grant that although he will be in a parrot-birth, his speech will still be possible and will sound sweet and pleasing—like a child’s charming lisp.