Shloka 44
Chapter 84: Brahmā’s Counsel on Tāraka, the Search for Agni, and the Genesis of Skanda
Kārttikeya
Devanagari script
अध्यापयेरन् शिष्यान् वै गोमतीं यज्ञसम्मिताम् | त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा गोमतीं लभते वरम्,विद्या और वेददव्रतमें निष्णात पुण्यात्मा ब्राह्मणोंको चाहिये कि वे अग्नियों और गौओंके बीचमें तथा ब्राह्मणोंकी सभामें शिष्योंको यज्ञतुल्य गोमतीविद्याकी शिक्षा दें। जो तीन राततक उपवास करके गोमती-मन्त्रका जप करता है, उसे गौओंका वरदान प्राप्त होता है
Transliteration
adhyāpayeyur śiṣyān vai gomatiṁ yajñasammitām | trirātropoṣito bhūtvā gomatiṁ labhate varam |
Translation
അവർ ശിഷ്യന്മാർക്ക് യജ്ഞസമമായ ഗോമതീവിദ്യ പഠിപ്പിക്കട്ടെ. മൂന്ന് രാത്രികൾ ഉപവസിച്ച് ഗോമതീമന്ത്രം ജപിക്കുന്നവന് ഗാവുകളുടെ വരം ലഭിക്കുന്നു.
Word by Word
अध्यापयेरन्should teach
अध्यापयेरन्:
Karta
TypeVerb
Rootअध्यापय् (अधि+आप् caus.)
FormVidhi-linga, Optative (injunctive sense), 3, Plural, Parasmaipada
शिष्यान्disciples
शिष्यान्:
Karma
TypeNoun
Rootशिष्य
FormMasculine, Accusative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
गोमतीम्the (mantra/vidyā) called Gomati
गोमतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोमती
FormFeminine, Accusative, Singular
यज्ञसम्मिताम्equal to a sacrifice
यज्ञसम्मिताम्:
TypeAdjective
Rootयज्ञसम्मिता
FormFeminine, Accusative, Singular
त्रिरात्रोपोषितःhaving fasted for three nights
त्रिरात्रोपोषितः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रिरात्रोपोषित
FormMasculine, Nominative, Singular
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
TypeVerb
Rootभू
FormAbsolutive (ktvā), Active
गोमतीम्Gomati (mantra/vidyā)
गोमतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोमती
FormFeminine, Accusative, Singular
लभतेobtains
लभते:
TypeVerb
Rootलभ्
FormLat, Present, 3, Singular, Atmanepada
वरम्a boon
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaD
disciples (śiṣya)B
brāhmaṇasG
Gomati-vidyā / Gomati-mantraS
sacred fires (agni)C
cows (go)A
assembly of brāhmaṇas (brāhmaṇa-sabhā)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes