Shloka 9
Go-mahātmyam: Pavitrāṇāṃ Pavitraṃ
Cows and Ghee as Supreme Purifiers
हृष्ट-पुष्ट, सुलक्षणा, जवान तथा उत्तम गन्धवाली गायकी सभी लोग प्रशंसा करते हैं। जैसे नदियोंमें गंगा श्रेष्ठ हैं, वैसे ही गौओंमें कपिला गौ उत्तम मानी गयी है ।। युधिछिर उवाच कस्मात् समाने बहुलाप्रदाने सद्धिः प्रशस्तं कपिलाप्रदानम् । विशेषमिच्छामि महाप्रभावं श्रोतुं समर्थो5स्मि भवान् प्रवक्तुम्,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! किसी भी रंगकी गायका दान किया जाय, गोदान तो एक-सा ही होगा? फिर सत्पुरुषोंने कपिला गौकी ही अधिक प्रशंसा क्यों की है? मैं कपिलाके महान् प्रभावको विशेषरूपसे सुनना चाहता हूँ। मैं सुननेमें समर्थ हूँ और आप कहनेमें
Yudhiṣṭhira uvāca: kasmāt samāne bahulāpradāne sadbhiḥ praśastaṃ kapilāpradānam | viśeṣam icchāmi mahāprabhāvaṃ śrotuṃ samartho 'smi bhavān pravaktum ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—പിതാമഹാ! ഏതു നിറത്തിലുള്ള പശുവിനെ ദാനം ചെയ്താലും ഗോദാനത്തിന്റെ പുണ്യം സമാനമായി മഹത്തായി ലഭിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സദ്ജനങ്ങൾ കപിലാ പശുദാനത്തെയേത് പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിച്ചത് എന്തുകൊണ്ട്? ആ ദാനത്തിന്റെ മഹത്തായ, അപൂർവമായ പ്രഭാവം ഞാൻ പ്രത്യേകമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞാൻ കേൾക്കാൻ സമർത്ഥൻ; നിങ്ങൾ പറയാൻ സമർത്ഥൻ.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic inquiry: even when an act of charity seems generally equivalent (a cow-gift), tradition may recognize specific forms as especially efficacious. It emphasizes discerning the ethical and ritual rationale behind praised practices rather than following them blindly.
During Bhīṣma’s instruction on dharma in the Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira asks why the gifting of a kapilā (tawny) cow is singled out for special praise by the virtuous, and requests Bhīṣma to explain its distinctive spiritual potency.