Shloka 33
Go-mahātmyam: Pavitrāṇāṃ Pavitraṃ
Cows and Ghee as Supreme Purifiers
हव्यं कव्यं तर्पणं शान्तिकर्म यान॑ वासो वृद्धबालस्यथ तुष्टि: । एतान् सर्वान् गोप्रदाने गुणान् वै दाता राजज्नाप्तुयाद् वै सदैव,राजन! गोदान करनेवालेको हव्य, कव्य, तर्पण और शान्तिकर्मका फल तथा वाहन, वस्त्र एवं बालकों और वृद्धोंको संतोष प्राप्त होता है। इस प्रकार ये सब गोदानके गुण हैं। दाता इन सबको सदा पाता ही है
Bhīṣma uvāca: havyaṃ kavyaṃ tarpaṇaṃ śāntikarma yānaṃ vāso vṛddhabālasya tathā tuṣṭiḥ | etān sarvān gopradāne guṇān vai dātā rājann āpnuyād vai sadaiva ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഗോപ്രദാനം ചെയ്താൽ ദാതാവിന് ഹവ്യ (ദേവാർപ്പണം), കവ്യ (പിതൃകർമ്മം), തർപ്പണം, ശാന്തികർമ്മം എന്നിവയുടെ ഫലം നിരന്തരം ലഭിക്കുന്നു. വാഹനവും വസ്ത്രവും ലഭിക്കും; വൃദ്ധർക്കും കുട്ടികൾക്കും തൃപ്തിയും ഉണ്ടാകും. രാജാവേ! ഇവയൊക്കെയും ഗോദാനത്തിന്റെ ഗുണഫലങ്ങളാണ്; ദാതാവ് അവയെ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രാപിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that go-dāna (the gift of a cow) is a comprehensive act of charity whose merit is equivalent to multiple key ritual duties—offerings to gods and ancestors, tarpaṇa, and pacificatory rites—and it also yields practical and social benefits such as conveyance, clothing, and the well-being/contentment of vulnerable groups (elders and children).
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dāna-dharma, Bhīṣma addresses the king (Yudhiṣṭhira) and enumerates the fruits of cow-giving, presenting it as a highly meritorious and socially sustaining gift.