Shloka 31
Go-mahātmyam: Pavitrāṇāṃ Pavitraṃ
Cows and Ghee as Supreme Purifiers
लोकमज्येष्ठा लोकवृत्तिप्रवृत्ता रुद्रोपेता: सोमविष्यन्दभूता: । सौम्या: पुण्या: कामदा: प्राणदाश्न गा वै दत्त्वा सर्वकामप्रद: स्थात्,गौएँ संसारकी सर्वश्रेष्ठ वस्तु हैं। ये जगत्को जीवन देनेके कार्यमें प्रवृत्त हुई हैं। भगवान् शंकर सदा उनके साथ रहते हैं। वे चन्द्रमासे निकले हुए अमृतसे उत्पन्न हुई हैं तथा शान्त, पवित्र, समस्त कामनाओंको पूर्ण करनेवाली और जगत्को प्राणदान देनेवाली हैं; अतः गोदान करनेवाला मनुष्य सम्पूर्ण कामनाओंका दाता माना गया है
lokam ajyeṣṭhā lokavṛtti-pravṛttā rudropetāḥ soma-viṣyanda-bhūtāḥ | saumyāḥ puṇyāḥ kāmadāḥ prāṇadāś ca gā vai dattvā sarva-kāma-pradaḥ syāt ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഗോവുകൾ ലോകത്തിലെ പരമോന്നത സമ്പത്താണ്. സർവ്വജീവികളുടെ ജീവനും ഉപജീവനവും നിലനിർത്തുന്നതിൽ അവ സദാ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. രുദ്രൻ അവരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു. സോമത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയ അമൃതത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവ; സൗമ്യവും പവിത്രവും—ഇഷ്ടവരങ്ങൾ നല്കുന്നവയും പ്രാണധാരിണികളുമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഗോദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വകാമദാതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse elevates go-dāna (gift of cows) as a supreme form of charity because cows are portrayed as sustaining worldly life and livelihood; thus giving them is ethically framed as supporting society and is said to yield comprehensive spiritual and worldly benefits.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira about the greatness of gifts and vows; here he praises cows as sacred and life-sustaining and concludes that donating cows makes the donor a bestower of all desired goods.