Shloka 6
Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)
संसत्सु वदतां तात हंसानामिव संघश: । मड्ुल्यरूपा रुचिरा दिव्यजीमूतनि:स्वना:,जो विनीत भावसे विद्याध्ययन करते हैं, इन्द्रियोंको संयममें रखते हैं और मीठे वचन बोलते हैं, जो शास्त्रज्ञान और सदाचार दोनोंसे सम्पन्न हैं, अविनाशी परमात्माको जाननेवाले सत्पुरुष हैं, तात युधिष्ठिर! सभाओंमें बोलते समय हंससमूहोंकी भाँति जिनके मुखसे मेघके समान गम्भीर स्वरसे मनोहर मंगलमयी एवं अच्छे ढंगसे कही गयी बातें सुनायी देती हैं, उन ब्राह्मणोंको ही मैं चाहता हूँ। यदि राजा उन महात्माओंकी बातें सुननेकी इच्छा रखे तो वे उसे इहलोक और परलोकमें भी सुख पहुँचानेवाली होती हैं
saṃsatsu vadatāṃ tāta haṃsānām iva saṃghaśaḥ | maṅgalyarūpā rucirā divyajīmūtaniḥsvanāḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—താത യുദ്ധിഷ്ഠിരാ! അവർ സഭകളിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഹംസസമൂഹത്തിന്റെ നാദംപോലെ അവരുടെ വാക്കുകൾ പുറപ്പെടുന്നു—സുന്ദരം, മംഗളകരം, രുചിരം, ദിവ്യ മഴമേഘങ്ങളുടെ ഗംഭീര ഗർജ്ജനത്തെപ്പോലെ മുഴങ്ങുന്നതും. അത്തരം ബ്രാഹ്മണർ—ആചരണത്തിൽ വിനീതർ, സ്വാധ്യായത്തിൽ നിരതർ, ഇന്ദ്രിയസംയമമുള്ളവർ, മൃദുഭാഷികൾ, ശാസ്ത്രജ്ഞാനവും സദാചാരവും യുക്തരായവർ, അവിനാശിയായ പരമാത്മജ്ഞാനികൾ—എനിക്ക് പ്രിയരാണ്. രാജാവ് ആ മഹാത്മാക്കളുടെ ഉപദേശം കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, അത് ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും ഹിതവും സുഖവും നൽകും.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king should value and listen to learned, self-controlled, ethically grounded Brahmanas whose speech is gentle, auspicious, and well-formed; such counsel benefits both worldly governance and the afterlife.
In the Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and ideal social conduct; here he praises the exemplary Brahmanas whose dignified speech in assemblies resembles the pleasing, deep resonance of swans and rain-clouds.